gselaci.wordpress.com

Archive for 2016|Yearly archive page

Legjitimiteti politik në kohën e krizës europiane

In Integrimi europian on 31 July, 2016 at 01:25

Gëzim Selaci

Botuar në: Gazeta Jeta në Kosovë më 24 qershor 2016

Periudha e zymtë që po kalon BE-ja përmes dezertimit të anëtarëve dhe gremisjes së vlerave nga shtetet brenda saj, vë në pikëpyetje vazhdimësinë e premtimit të integrimit dhe modelit të saj politikëbërës në Kosovë.

 

Misionet ndërkombëtare dhe politikanët e pasluftës në Kosovë kanë përdorë levën e projektit të integrimit në Bashkimin Europian për të legjitimuar pushtetin e tyre. Anëtarësimi në këtë bashkësi shtetesh u bë ideali kah synon shteti i ri, së paku në nivel retorike. Dështimet dhe mospuna e qeverisë si dhe papërgjegjësia e politikanëve u kompenzuan me premtime për integrim në Bashkimin Europian. Mirëpo, kur rrugëtimi i Kosovës drejt integrimit europian është i pasigurtë dhe kur vetë ideja e Europës së bashkuar po kalon nëpër një krizë që po e vë në dyshim këtë ndërmarrje, çfarë do ta zëvendësojë këtë bazë të pashpresë legjitimuese dhe si do të legjitimohen politikanët e politikat e ardhshme në shoqëri, është një çështje që bart edhe rrezik për të ardhmen e shoqërisë dhe shtetit.

Read the rest of this entry »

Advertisements

Rruga e pakrye e “zgjidhjeve kombëtare”

In Politikat etnike on 21 June, 2016 at 12:35

Gëzim Selaci,

Botuar më 30 maj në Sbunker

 

Nëse historia e dekadave të fundit në Kosovë na ka mësuar diçka, ajo është se “zgjidhjet e çështjeve kombëtare” janë përdorë si vegël për arritjen dhe forcimin e pushtetit nga politikanë të vjetër e të rinj. Kjo nuk domethënë se në shoqëri nuk ka ndarje etnike a kombëtare, por se ato duhet të adresohen në mënyra që nuk lejojnë instrumentalizimin e komuniteteve për qëllime të pushtetit politik.

 

Në të kaluarën, dallimet e grupeve etnike në shoqërinë kosovare janë transformuar në konflikt ndër-etnik në një kontekst politik kur elitat politike në Serbi duhej të forconin bazën e tyre legjitimuese dhe elektorale në kohën kur regjimi i vjetër monist dukej se do të zëvendësohej me regjim të ri pluralist ku në pushtet nuk të sjell Partia, por vota popullore.

 

Natyrshëm që rezistenca shqiptare në Kosovën e pushtuar ka marrë formë të theksuar nacionaliste, si kundër-reagim ndaj politikave anti-shqiptare serbe. Në një kohë kur regjimi i vjetër po binte dhe me të edhe ideologjia zyrtare e saj, mobilizimi rezistencës shqiptare gjithnjë e më tepër pashmangshëm po merrte kahje nacionaliste. Kështu nga një rezistencë që zgjidhjen e shihte brenda kuadrit institucional jugosllav dhe ideologjisë së vëllazërim-bashkimit të kombeve, për pak vite u kalua në rezistencë me retorikë e ambicie gjithnjë e më të qarta nacionaliste shqiptare.

Read the rest of this entry »

Injoranca e bekuar kundër mendimit kritik

In Mendimi on 21 June, 2016 at 12:25

Gëzim Selaci

Botuar në Sbunker.net

 

A ka shpresë që shoqëria jonë do të mendojë në mënyrë kritike e të zhvillojë mënyra të reja të mendimit dhe cilët janë faktorët që po e pengojnë zhvillimin e kulturës dhe shprehive të mendimit kritik?

 

Çfarë është në të vërtetë mendimi kritik

 

Mendimi kritik nënkupton guximin për të mos u pajtu/konformu me rregullat e të menduarit tradicional dhe për të dalë jashtë kornizave të përcaktuara nga mendimi i zakonshëm dominues. Pra, në radhë të parë nënkupton mendim jokonformues ndaj asaj që e thonë autoritetet morale, pedagogjike e politike me qëllim që të çelen shtigje për ide të reja e kreative.

 

A ka njerëz në shoqërinë tonë që mendojnë në këtë mënyrë? Natyrisht se po. Por, përshtypja ime është se nuk mund të flitet për një masë kritike, domethënë për një numër minimal të nevojshëm që kishte me e avancu mendimin kritik. Në mungesë të kësaj force, të rinjtë tanë kryesisht riprodhojnë modelet e vjetra të të menduarit që i pranojnë nga autoritetet në shtëpi, shkolla, e media.

Read the rest of this entry »

Mbi autoritetin tradicional dhe si të tejkalohet ai

In Sociologji on 5 April, 2016 at 14:42

Gëzim Selaci

Botuar në Sbunker më 29 mars 2016

 

Autoriteti përfshin marrëdhënie të pabarabartë pushteti ndërmjet njerëzve. Marrëdhënia e këtillë nuk është e natyrshme. Andaj, ajo duhet të justifikohet dhe të rimendohet në vazhdimësi. Përndryshe, krijohet krizë e autoritetit dhe zëvendësohet me forcë e dhunë. Një fushë në të cilën shfaqet kjo marrëdhënie e autoritetit është raporti ndërmjet brezit të ri dhe atij të vjetër. Ndërmjet shijeve e interesave të të rinjve dhe të moshuarve ka një tension që vështirë tejkalohet. Andaj, institucionet e shoqërisë, e sidomos universiteti duhet të luajë rolin e lehtësuesit të tejkalimit të autoritetit tradicional që të çelen rrugë të reja për brezin e ri.

 

Ta zëmë se një ditë prej ditësh një person i moshës së rritur ka dalë në mëngjes prej shtëpisë, por në vend se të shkojë në punë, siç është dashur, ai ka takuar me miqt e tij dhe me ta e ka kaluar ditën duke u zbavitur. Ta zëmë se fëmija e tij e kupton këtë dhe, për pasojë, e ndëshkon prindin për këtë, duke mos e lejuar atë të takohet me miqtë e tij gjatë tërë javës. Prindi nuk ka rrugëdalje tjetër veçse t’i bindet urdhërit të fëmijës së tij. Tingëllon absurde, apo jo? Edhe po edhe jo. Po, sepse fëmija nuk e bën këtë. Jo, sepse si fëmija, ashtu dhe prindi janë njerëz dhe të barabartë nga aspekti i të qenit njeri. Prindi, më përpara se të bëhet prind është njeri, siç është edhe fëmija. Nëse prindit ia heq përgjegjësinë që e ka për me e rritë dhe mbajtë fëmijën, ai zhveshet edhe nga autoriteti që e ushtron mbi fëmijën.

Read the rest of this entry »

Zgjedhjet nuk mjaftojnë

In Politikë on 25 March, 2016 at 17:28

Gëzim Selaci

Botuar në GazetaJNK, 15 mars 2016

Pavarësisht nëse bllokimi i Kuvendit dhe ndjekja e opozitës nga autoritetet shtetërore rezulton ose jo me zgjedhje të parakohshme, një gjë është e qartë: ndërrimi i qeverive nuk premton vetvetiu ndryshime në të mirë të qytetarëve. Na duhet një marrëdhënie legjitime ndërmjet udhëheqësve në qeveri dhe qytetarëve: marrëdhënie ma e drejtpërdrejtë, e pandërmjetësuar nga militantë, ambasadorë, biznismenë e grupe kriminalale.

Ka një vërejtje që me të drejtë mund të bëhet në lidhje me “kauzën” e opozitës dhe se a e justifikon ajo bllokimin e Kuvendit dhe mospranimin e vendimeve të Gjykatës Kushtetuese, ose pranimin e tyre vetëm për aq sa përshtatet me qëndrimet e saj. Çështjet të cilat opozita po i ngre si kryesoret dhe më të ngutshmet – pra Marrëveshja për krijimin e Asociacionit me shumicë serbe dhe demarkacioni i kufinit – nuk duket se në mënyrë të padyshimtë kërcënojnë vlerat dhe parimet themelore mbi të cilat është legjitimuar shteti dhe mbi të cilat duhet të themelohet shoqëria në Kosovë. Këto vlera janë liria, barazia, drejtësia, paqja, sovraniteti dhe uniteti i shtetit, si dhe procedurat e demokracisë përfaqësuese, si më kryesoret.

Më pas, është çështje e orientimeve ideologjike si të vihen në praktikë këto përmes organizimit të caktuar shoqëror e ekonomik dhe rregullimit institucional. Po kështu, është çështje e vlerësimeve se në cilën fazë jemi në rrugën drejt (ose kundër) realizimit të këtyre idealeve. Marrëveshja për Asociacionin e komunave me shumicë serbe ka të meta dhe nuk është zgjidhja më e mirë e çështjes së integrimit të veriut në shtetin e Kosovës, por në rrethana joideale, nuk pritet zgjidhje ideale.

Read the rest of this entry »